อำเภอเขื่องใน

ข้อมูลพื้นฐานอำเภอ

kuangnai_map.gif

ข้อมูลประชากร

ข้อมูลแหล่งเรียนรู้

 

 

ประวัติความเป็นมา

1. บทนำ

                     เขื่องใน    หรือ เขี่ยงใน   เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี     ติดกับอำเภอเมืองอุบลราชธานี อยู่ทางด้านทิศตะวันตก ห่างจากศาลากลางจังหวัดอุบลราชธานี ประมาณ 43 กิโลเมตร เป็นอำเภอที่ตั้งอยู่ในช่วงสามเหลี่ยมของปลายแม่น้ำเซบายและแม่น้ำชีไหลมาบรรจบกับแม่น้ำมูล  ก่อนจะถึงเขตอำเภอเมืองอุบล อำเภอเขื่องในจึงมีรูปร่างเป็นสี่เหลี่ยมคางหมูด้านทิศตะวันออก และทิศเหนือขนาบด้วยแม่น้ำลำเซบาย ส่วนด้านทิศใต้ขนาบด้วยแม่น้ำชี และในอดีต พื้นที่ระหว่างแม่น้ำชีและแม่น้ำมูลเคยเป็นเขตอำเภอเขื่องใน ภายหลังโอนไปขึ้นกับอำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ   ยังคงเหลือ 3   ตำบลที่ยังขึ้นกับอำเภอเขื่องใน   คือ ตำบลนาคำใหญ่    ตำบลแดงหม้อ   และตำบลธาตุน้อย   ส่วนด้านทิศตะวันตกจดอำเภอคำเขื่อนแก้วและอำเภอมหาชนะชัย    จังหวัดยโสธร มีพื้นที่   782.81 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 489,250 ไร่       มีถนนแจ้งสนิทจากตัวเมืองอุบลราชธานี ( ทางหลวงหมายเลข 23 ) ผ่ากลางพื้นที่จากตะวันออก - ตะวันตก ตามแนวที่ราบสูงกลางพื้นที่อำเภอซึ่งมีพื้นที่ลาดเอียงลงสู่ที่ราบลุ่มน้ำชีทางทิศใต้และที่ราบลุ่มลำน้ำเซบาย ทางด้าน ทิศเหนือ ทำให้อำเภอเขื่องในเป็นพื้นที่ที่เหมาะสมแก่การตั้งถิ่นฐานอย่างยิ่งจึงมีหมู่บ้านหลักๆ จำนวนมาก ที่เป็นถิ่นฐานของ บรรพบุรุษชาวอุบลราชธานีที่มาตั้งถิ่นฐานอยู่ก่อนกลุ่ม เจ้าพระวอพระตาหลบภัยมาตั้งเมือง อุบลราชธานี   ศรีวนาลัยในสถานที่ปัจจุบัน

2. ประวัติความเป็นมาของอำเภอเขื่องใน

ชื่อ เขื่องในเป็นชื่อตั้งตาม   หมู่บ้านเขื่องในซึ่งจำเดิมชื่อ เขี่ยงในเพราะภาษาอีสานโบราณไม่มีสระเอือ(เ-อื) เมื่อมีการเรียนภาษาไทยจึงกลายมาเป็น เขื่องในหมู่บ้านเขี่ยงใน ตั้งชื่อตามชื่อหนองน้ำชื่อ หนองเขี่ยง ซึ่งมีลักษณะเป็นแอ่งน้ำลึกประมาณ   1 –2 เมตร ในหน้าฝน   คล้าย เขี่ยงปลาหรือที่ปลาเตรียมวางไข่ในน้ำในฤดูฝน ชาวบ้านเรียก เขี่ยงปลาบ้านเขื่องใน   เป็นกลุ่มหมู่บ้านซึ่งประกอบด้วยบ้านเขื่องในเขื่องกลาง   บ้านสว่าง   และบ้านหนองใส   ส่วนบ้านกวางคำ    หรือบ้านโนนธาตุเป็นอีกหมู่บ้านหนึ่งที่ตั้งมาพร้อมกับบ้านเขื่องใน อำเภอเขื่องในได้รับการจัดตั้งให้เป็นอำเภอตาม   พ.ร.บ.   ลักษณะการปกครองท้องที่   พ.ศ. 2440    ตาม พ.ร.บ.   ดังกล่าว กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ทรงแบ่งเมืองอุบลราชธานีออกเป็น 3    เมือง   คือ เมืองอุบลราชธานี    เมืองเขมราฐ    และเมืองยโสธร   ในพื้นที่เมืองอุบลราชธานี มี 11 อำเภอ   คือ อำเภอปัจจิมูปลนิคม   เป็นนาม พระราชทานมาจากกรุงเทพฯ  ซึ่งเป็นอำเภอในปัจจุบัน